Phân tích tâm trạng tác giả Tản Đà trong bài thơ Muốn làm thằng Cuội

Phân tích tâm trạng tác giả Tản Đà trong bài thơ Muốn làm thằng Cuội

Bài làm

Tản Đà là nhà thơ của “thực” và “mộng|. Trong thơ ông, “giấc mộng lớn” và “giấc mộng con” thường đan xen, luân chuyển, Tản Đà thoát li “giấc mộng con” nơi trần thế để tìm đến “giấc mộng lớn” trên chốn bồng lai tiên cảnh. Một trong những giấc mộng lớn của Tả Đà là giấc mộng “Muốn làm thằng Cuội” trong bài thơ cùng tên của thi sĩ.

Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi!

Trần thế em nay chán nửa rồi.

Bài thơ mở đầu bằng một tiếng than và tâm trạng buồn da diết. Có lẽ khí trời se lạnh của mùa thu cùng những cơn gió hiu hiu và màu nắng nhàn nhạt đã gợi nên những tâm trạng đó của thi nhân. Lời thơ tự nhiên, giản dị như một lời tâm sự, giãy bày cảm xúc. Vậy đối tượng để Tản Đà giốc bầu tâm sự là ai? Không ai khác đó chính là “chị Hằng” – mỹ nhân đẹp nhất cõi trời theo quan niệm dân gian. Nàng ở trên cung trăng, chốn bồng lai tiên cảnh cách biệt với hạ giới. Cách xưng hô “chị – em” cho thấy thái độ thân mật giữa thi sĩ và chị Hằng. Có cảm tưởng như đây là cuộc tâm tình giữa hai người bạn tri kỷ, hai tâm hồn cùng chịu nỗi cô đơn. Tâm trạng cô đơn đó được bộc bạch qua câu thơ: “Trần thế em nay chán nửa rồi”. Nỗi niềm “chán nửa rồi” với trần thế có thể được lý giải từ hiện thực bế tắc nơi trần thế khi dân tộc rơi vào vòng nô lệ kiềm toả. Tâm trạng “chán nửa rồi” đó còn bắt nguồn từ nỗi lòng “tài cao phận thấp chí khí uất” của Tản Đà khi tài văn chương bị rẻ rúng nơi “chợ đời đen bạc”.

Xem thêm:  Phân tích 6 câu thơ đầu bài thơ khi con tu hú của Tố Hữu

Chán nửa rồi trước “chợ đời đen bạc”, Tản Đà đã để trí tưởng tượng cùng tâm hồn bay bổng lên tận cung trăng bằng lời ướm hỏi duyên dáng:

Loading...

“Cung quế đã ai ngồi đó chửa?

Cành đa xin chị nhắc lên chơi”

Cung trăng là biểu tượng cho cõi tiên, là nơi thoát li hoàn toàn trần thế, quan trọng hơn, đó là thế giới lý tưởng, không có những bon chen, xô bồ mà Tản Đà hằng khát khao mong ước. Lên cung trăng, Tản Đà còn mong kiếm tìm một người tri kỷ, để bầu bạn:

“Có bầu có bạn, can chi tủi

Cùng gió cùng mây thế mới vui”

Lên cung trăng là để bầu bạn với Hằng Nga, để hai tâm hồn cô đơn được hội ngộ, sẻ chia, đó là một mơ ước lãng mạn, bay bổng đến nhường nào.

Thực hiện được ước mơ lãng mạn, bay bổng đó, Tản Đà liên tưởng đến cảnh sóng vai cùng người đẹp trên cung trăng:

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám

Tựa nhau trông thấy thế gian cười

Đêm rằm tháng tám là khoảnh khắc vầng trăng tròn đầy, viên mãn nhất, là đêm nhà nhà, người người cùng sum họp, đoàn viên. Riêng Tản Đà, ông nở nụ cười bởi bên mình đã có người tri kỷ, đã có một tâm hồn để cùng sẻ chia, bầu bạn cho vơi bớt nỗi cô đơn. Đỉnh cao của cái ngông Tản Đà cũng thể hiện qua cái cười ý vị này. Vị trí của thi nhân là từ trên cao nhìn xuống, nhìn xuống để mà chế giễu, để mà thấy mình đã thoát li hẳn cõi đời phàm tục, nhuốc nhem.

Xem thêm:  Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh

Tóm lại, cả bài thơ rất tiêu biểu cho hồn thơ kết hợp hài hoà giữa thựa và mộng của Tản Đà. Tâm trạng bao trùm cả bài thơ là mỗi nỗi buồn chán, thất vọng trước hiện thực trần thế. Chính bởi nỗi buồn chán thất vọng đó mà Tản Đà hướng tới “giấc mộng lớn” về một thế giới tươi đẹp, thoát khỏi thực tại tầm thường, bế tắc. Nỗi chán chường cùng khát vọng lãng mạn của Tản Đà thực chất đều xuất phát từ lòng yêu nước thầm kín của Tản Đà.

Loading...

Bài viết cùng chuyên mục

Xem thêm:  Viết bài giới thiệu các câu tục ngữ về con người và xã hội