Home / Học tập / Văn mẫu lớp 9 / Phân tích truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu

Phân tích truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu

Phân tích truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu

Bài làm

Nguyễn Minh Châu (1930-1989), quê huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, ông bắt đầu viết văn từ năm 1954. Nguyễn Minh Châu là một trong những cây bút văn xuôi tiêu biểu của nền văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ. Truyện ngắn “Bến quê” in trong tập truyện cùng tên của Nguyễn Minh Châu, xuất bản năm 1985. Truyện ngắn “Bến quê” của Nguyễn Minh Châu chứa đựng những suy ngẫm, trải nghiệm sâu sắc của nhà văn về con người và cuộc đời, thức tỉnh sự trân trọng giá trị của cuộc sống gia đình và những vẻ đẹp bình dị của quê hương.

Nhân vật Nhĩ trong “Bến quê” chính là nỗi lòng, tình cảm mà Nguyễn Minh Châu muốn nhắn gửi đến tất cả những ai đã và đang không trân trọng những điều đáng quý, bình dị, thân thuộc ngay bên cạnh mình. Để rồi giống như Nhĩ, đi khắp mọi nẻo trên Trái đất nhưng ngay đến cái bãi bồi ngay cạnh nhà mình cũng chưa bước tới lần nào, cho đến khi ngã bệnh nằm liệt một chỗ mới nhận ra là đã đánh mất quá nhiều thứ tưởng chừng như giản đơn ấy mà lại đáng quý biết bao.

Mở đầu đoạn trích là hình ảnh những bông hoa bằng lăng cuối cùng còn sót lại của mùa hạ đậm màu hơn, hình ảnh đầu thu hiện lên qua con mắt của Nhĩ khi đang để vợ bón thức ăn cho bỗng đẹp đến lạ: “con sông Hồng, một màu đỏ nhạt, mặt sông như rộng thêm ra. Vòm trời cũng như cao hơn. Những tia nắng sớm đang từ từ di chuyển…”; “màu vàng thau xen với màu canh non-những màu sắc thân thuộc quá như da thịt, hơi thở của đất màu mỡ”. Nhĩ nghĩ về cuộc đời mình: “Suốt đời Nhĩ từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất, đây là một chân trời gần gũi, mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ đi đến-cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình”. Quả là một điều đầy nuối tiếc đối với Nhĩ, khi mà anh đi khắp mọi nơi, mọi chốn nhưng đến cái bãi bồi quen thuộc đến mức không nhận ra ngay trước cửa sổ nhà lại chưa từng bước qua.

Xem thêm:  Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Mã Lương trong truyện Cây bút thần.

Nhĩ nhìn về tương lai mờ mịt của bản thân và mơ hồ Nhĩ cảm thấy thời gian của mình tồn tại của mình không còn được là bao. Qua hai câu hỏi đầy mơ hồ của mình với vợ: “Đêm qua lúc gần sáng em có nghe thấy tiếng gì không?” Và “Hôm nay đã là ngày mấy rồi em nhỉ?”. Liên giả vờ không nghe câu chồng vừa hỏi, vì chị biết chồng đang nghĩ điều gì. Phải chăng đây là nỗi thông cảm thấu hiểu của một người vợ dành cho người chồng đau ốm của mình. Nhĩ đã cảm nhận được về quãng đường còn lại của mình như thế nào “anh ngạc nhiên nhận thấy những cánh hoa bằng lăng càng thẫm màu hơn-một màu tím thấm như bóng tối”- bóng tối mờ mịt mà Nhĩ đang dần bước đến.

Nghệ thuật trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật với nhiều hình ảnh giàu tính biểu tượng đã được tác giả sử dụng rất tốt. Qua các hình ảnh hết sức bình dị thân thuộc để nói lên sự đối lập của việc một con người đi cùng trời cuối đất mà đến khu gục ngã trước bệnh tật mới thấy được đã bỏ lỡ quá nhiều điều.

“Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá”. Liên- vợ anh, người phụ nữ cả đời cam chịu hi sinh với chồng con, người vợ tào khang của Nhĩ mà giờ anh mới để ý rằng vợ mình đang phải mặc áo vá, chăm người chồng bệnh tật. Anh hối hận “Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm… mà em vẫn nín thinh”. Liên cũng chính là nỗi tiếc nuối của Nhĩ khi lúc còn khỏe mạnh anh đã không quan tâm chăm sóc cho vợ, đến khi đổ bệnh anh mới thấy sự vất vả, tần tảo, sư hi sinh, tình yêu không chút tính toán thiệt hơn của vợ mình. Sự hối hận của Nhĩ thể hiện qua cuộc nói chuyện của Nhĩ với Liên, xoa dịu phần nào nỗi hối hận của Nhĩ.

Xem thêm:  Phân tích đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn trong tác phẩm Lục Vân Tiên

Mong muốn cứu vãn sự tiếc nuối kia được Nhĩ gửi gắm Tuấn con trai mình. Nhưng Tuấn cũng đã không thực hiện được nguyện vọng của cha. Vì anh đâu hiểu được tâm nguyện cha là được một lần bước qua cái bãi bồi bên kia sông trước của sổ nhà mình, tưởng gần nhưng xa muôn trùng mây đối với Nhĩ. Việc xa vào những hội họp trên con đường ra bến đò của Tuấn, làm Nhĩ lại nhớ về bản thân mình ngày xưa, cũng vì những niềm vui xung quanh mà quên đi cái bình dị, thân thuộc đó là quê hương, đó là người vợ tào khang. Tuấn đã bỏ lỡ chuyến đò cuối cùng để sang bên kia sông, nhưng Nhĩ không trách con, có khi nào Nhĩ đã nhìn thấy hình ảnh của mình trong chính đứa con trai mà mình gửi gắm chút tâm nguyện cuối cùng.

Nhĩ mới ngẫm ra một điều: con người không thể tránh được những cám dỗ, những cái vòng vèo, chùng chình của cuộc sống. Trên đường đời khó ai có thể phòng tránh được những nghịch lí cuộc sống, họa chăng có nhận ra thì cũng đã quá muộn màng, mới thấy được những vẻ đẹp tưởng chừng như khô khan, giản đơn đó “họa chăng chỉ có anh đã từng trải, đã từng in gót chân khắp mọi chân trời xa lạ mới nhìn thấy hết sự giàu có lẫn mọi vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay bờ bên kia”.

Xem thêm:  Dàn ý phân tích cảm nhận về bài thơ Cảnh Ngày Hè lớp 9 hay nhất

“Bến quê” là chốn đi về, là nơi cuối cùng mà mỗi con người neo đậu sau những ngày dài bơi ngoài cuộc sống. Nhĩ chính là đại diện cho những lo toan, tấp nập của cuộc sống, cuộc sống có quá nhiều điều phải suy nghĩ, có quá nhiều thứ hấp dẫn, khiến cho ta bỏ quên nhiều thứ xung quanh, đó có thể là quê hương là những người thân yêu cạnh chúng ta. Đến khi không còn có thể chạy nhảy được nữa, bạo bệnh như Nhĩ ta mới có thể thấy được hết những cái vẻ đẹp tưởng như giản đơn đó, mới thấy chúng đẹp đẽ và có ý nghĩa biết bao. Nhĩ ra đi, để lại sau đó nao nỗi niềm tiếc nuối, cũng chính là điều mà người đọc người nghe cùng ngẫm nghĩ, cùng thay đổi để không bỏ lỡ nhiều điều quý giá.

Hãy sống chậm lại, sống biết quan tâm và sống biết chia sẻ nhiều hơn.

Check Also

thuviensohoa img - Kể lại một kỉ niệm trong cuộc sống làm em nhớ mãi.

Kể lại một kỉ niệm trong cuộc sống làm em nhớ mãi.

Kể lại một kỉ niệm trong cuộc sống làm em nhớ mãi. Hướng dẫn Gần …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *